“Het organiseren van ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelingen is zo makkelijk nog niet. Partijen worstelen met de wijze van samenwerking, het vormgeven van financiële arrangementen en het creëren van waardeontwikkeling. Zeker nu de markt verandert, de maatschappij meer aandacht vraagt voor de wensen van de eindgebruikers en zekerheden uit het verleden niet meer gelden. Dat roept de vraag op hoe dit allemaal slimmer te organiseren. Als antwoord brengt VINU het boek ‘Slimmer Organiseren’ uit. Minister Schultz van Haegen heeft op 14 maart het eerste exemplaar in ontvangst genomen. Om het debat op gang te brengen, organiseert VINU het symposium ‘Slimmer Organiseren’. ”

Meer informatie op de website van VINU Consult

Over het congres: (zie ook deze website)

Utrecht heeft prachtige, gevarieerde landschappen. Het behoud en de verdere ontwikkeling hiervan, worden steeds meer de gezamenlijke verantwoordelijkheid van regionale en lokale overheden en partijen als boeren en natuur- en milieuorganisaties. Daarom hebben wij de Kwaliteitsgids Utrechtse Landschappen opgesteld. Deze gids is bedoeld als instrument waarmee we samen de kernkwaliteiten van onze landschappen kunnen versterken. U vindt er per landschap alle informatie die nodig is bij het maken van beleid of het uitvoeren van een project én inspiratie voor toekomstige ontwikkelingen.

U bent op 3 november van harte welkom op het congres Kwaliteitsgids Utrechtse Landschappen. U krijgt hier onder andere toelichting op de totstandkoming van de gids, en leert wat de gids voor uw werk kan betekenen. Het congres is bedoeld voor bestuurders en andere professionals die werkzaam zijn op het gebied van landschap, zoals planologen, landschapsontwerpers, adviseurs, projectleiders, beleidsmedewerkers, boeren en afdelingshoofden.

foto’s: Polis, UrbanismWeek

Inrichting

Veel congressen en bijeenkomsten worden georganiseerd in zalen die oorspronkelijk ontworpen zijn als theater of bioscoop. Het grote voordeel van deze ruimtes is dat er een gebouw om heen zit met allerlei faciliteiten die goed van pas kunnen komen. Ontvangstruimtes, toiletten, pauzezalen en café of restaurant. Dit soort publieke gebouwen staan vaak goed bereikbare plekken in een stad staan en kunnen door hun uitstraling karakter geven aan een bijeenkomst.

Hoe specifieker een zaal is ingericht, hoe minder verschillende bijeenkomsten er mogelijk zijn in deze zaal. Een klassiek theater met veel rood fluweel, prachtige balkons en een hoog podium kan goed een toneelstuk huisvesten. Het publiek koopt een kaartje, betaalt om dicht bij de voorstelling te zitten en kijkt en luistert in stilte en vaak in het donker.

Wanneer er een congres plaatsvindt in dit theater zullen de congresgangers ook in een luister houding terecht komen. De comfortabele stoelen zitten vast aan het gebouw en alle aandacht en energie is op het podium gericht. De mensen achter je zie je niet en die voor je slechts op het achterhoofd. Dat is niet zo’n goede uitgangspositie voor een zaalbreed gesprek.

Welke ruimte werkt?

Wanneer je een congres of bijeenkomst organiseert, is het goed om naast alle faciliteiten die je nodig hebt, eens goed na te denken wat voor type gesprek(ken) je wilt organiseren. Als je programma hoofdzakelijk bestaat uit inspirerende voordrachten en wil je graag veel mensen ontvangen, dan kan een traditionele theater- of collegezaal van pas komen. Als je ambitie is om je gasten ook veel met elkaar in gesprek te laten gaan, probeer dan eens te experimenteren met alternatieve ruimtelijke opstellingen.

Hoe gaat een dagvoorzitter of gespreksleider een levendig gesprek voor elkaar krijgen als mensen in lange rijen naar één kant kijken? Stel dat je ambitie is om na een inspirerende spreker de mensen in de zaal te betrekken bij het onderwerp, zou het dan niet prettig zijn als deze spreker tussen de mensen zit of staat en iedereen daarom heen? Welke gemiddelde zaal heeft een opstelling die dit ronde gesprek mogelijk maakt?

De podiumwet

Sommige congreslocaties of theaters zijn wel flexibel genoeg om een ruimtelijke setting te maken die past bij het karakter van de bijeenkomst, congres of gesprek. Denk daarbij aan de zogenaamde vlakkevloertheaters waar vaak met losse stoelen of podiumdelen vele opstellingen gemaakt kunnen worden. En vergeet dan ook even wat je al kent. Zelfs in de meest open en vrij indeelbare ruimtes worden traditionele theateropstelling nagemaakt. Niet omdat het zo moet maar vaak omdat organisatoren te weinig ruimte voelen of krijgen om te experimenteren. Of omdat er niet bewust over een opstelling wordt nagedacht en we vervallen in wat we van alle voorgaande congressen kennen.

De podiumwet (noem ik het maar even) luidt als volgt: Hoe verder mensen van een podium afzitten, hoe hoger het podium wordt. Daarom is het zaak om de zichtlijnen zo kort mogelijk te maken. Bedenk eens hoe veel lengte touw je nodig hebt om alle stoelen bij je opstelling individueel met een podium of centrale spreekplek te verbinden.

Probeer deze totale lengte zo kort mogelijk te houden, daarmee verhoog je de betrokkenheid van mensen. Al schuivend met de stoelen kom je er dan achter dat de traditionele bioscoop- of theateropstelling het meeste touw nodig heeft. Wanneer je de stoelen in cirkels of halve cirkels opstelt, heb je het miste touw nodig.

Projectenparade: De identiteit van een plek, mooi en nuttig

Op 19 april 2011 vond een projectenparade over de identiteit van de plek plaats in de Muzerije in ’s-Hertogenbosch. Bart Cosijn (Urban Dialogue) opende de bijeenkomst, waarin de expertise en ervaringen van de projectleiders centraal stonden.

Allereerst vertelde gastheer Huibert Crijns (Gemeente ‘s-Hertogenbosch) over het ontwikkelingsplan vestingwerken van de stad. Hij lichtte de aanleiding en de aanpak toe en ging in op de doelstellingen van het ontwikkelingsplan: technisch behoud en restauratie, het zichtbaar maken van de geschiedenis, een impuls geven aan cultuurtoerisme, eigentijdse toevoegingen van hoge architectonische kwaliteit en restauratie als drager voor stedelijke vernieuwing.

Vervolgens verdeelde de groep zich over drie presentaties over plekken in het land waar het zichtbaar maken van de identiteit een toegevoegde waarde heeft.

De postzegelparken in Amsterdam vormen een mooi voorbeeld van de aanpak voor andere professionals die met architectuur, ontwerp en communicatie en samenwerking bezig zijn. In deze copresentatie lag de nadruk vooral op de samenwerking tussen de Stichting Postzegelparken (uitleg door Marita Tolman (Publicarea)), de gemeente Amsterdam Stadsdeel Oost (Danielle van Kesteren), Buro voor stedelijke landschaparchitectuur (Miek/Buro Witsenburg) en de bewoner(s) (Irene Janze). Deze vier groepen zorgen voor verschillende perspectieven voor het plan en de aanpak van de Postzegelparken. Bewoners blijken de Stichting toegankelijker te vinden dan formele instanties. De Stichting Postzegelparken fungeert als een intermediair.

In een andere zaal deelde Projectleider Wim van de Griendt van “Signatuur voor het Vechtdal” zijn ervaringen over innovatieve vormen van samenwerking met het netwerk van Mooi Nederland. Opvallend was de betrokkenheid van de bewoners bij het ontwerp en de verhalen van de mensen die opgeschreven zijn en als inspiratie dienden voor het ontwerp. In de discussie ging het voornamelijk over financiering en de betrokkenheid van de mensen. Wanneer betrek je mensen in het proces en hoe houd je de betrokkenheid vast?

Eva Petra Simon, initiatiefnemer van Plan Hellenbeek en eigenaresse van de toekomstige ‘Bed & Breakfast’ in het plan , vertelde dat een goed idee, enthousiasme en een betrokken en gedreven investeerder (Boerderij & Landschap B.V.) nodig zijn om een goed initiatief tot uitvoering te kunnen brengen. Dit plan eindigde bij de selectie van de Innovatieregeling Mooi Nederland bovenaan de lijst van de Adviescommissie Mooi Nederland omdat dit project een concept bevat dat op grotere schaal navolgbaar is.

Na de presentaties nam Ivo Scheffers (Gemeente ‘s-Hertogenbosch) de deelnemers mee op een prachtige wandeling langs de stadswalzone waar hij het verhaal Huibert Crijns “tot leven bracht”.

Na terugkomst in de Muzerije nam Bart Cosijn (Urban Dialogue) het voortouw in de nabeschouwing. Om van een goed idee naar een succesvolle uitvoering te komen worden als belangrijkste tips genoemd:

• visie voor het idee is van groot belang;
• zoek goede partners voor het idee en breng de doelstellingen bij elkaar;
• veranker het plan in verschillende “circuits”;
• maak gebruik van bestaande sociale structuren;
• zoek naar meerdere mogelijke financieringsmodellen.

Uit de projecten is te leren dat het zichtbaar maken en versterken van de identiteit van een plek als een vliegwiel werkt. De verbondenheid van mensen met die plek zorgt voor een grotere ruimtelijke en sociale ontwikkeling van die plek en de omgeving.

De twee centrale vragen van deze reeks zijn: 1) Wat is, kan of zou de strategische rol van ontwerpers (kunnen zijn) in tijden van verandering? 2) Op welke wijze kan je de strategische kracht van een ontwerp beoordelen? Alle bijeenkomsten beginnen om 19:30. In principe is dit een besloten reeks, onderdeel van het tweede jaar van het curriculum, toch zijn er een beperkt aantal plaatsen voor gasten. Stuur ons een berichtje als je graag aanwezig wilt zijn bij een van de lezingen plus aansluitend debat.

Germaine Sanders: “Van dit beeld waarin je de wereldwijde communicatie via facebook ziet, krijg ik tranen in m’n ogen, het laat zien hoe verbonden we zijn met elkaar.”

Programma 2011

29 maart 2011: Introductie door Bart Cosijn. Interactieve sessie met debat- en argumentatie oefeningen.

05 april 2011: Lezing door Sjoerd Feenstra, stedenbouwkundige en partner bij Urhahn Urban Design

12 april 2011: Lezing door Marten de Jong, architect en partner bij Emma Architecten

19 april 2011: Lezing door Hans Venhuizen, cultureel planoloog en directeur van Bureau Venhuizen

26 april 2011: Lezing door Vincent Kuypers, urbaan ecoloog bij Alterra WUR

03 mei 2011: Lezing door Germaine Sanders, business developer bij DURA Vermeer

10 mei 2011: Lezing door Gerard Comello, development manager bij Lingotto

We organiseren deze reeks voor de derde keer. Eerder sprekers ware onder andere:

• David Mulder &Max Cohen de Lara, architecten, XML
• Eric-Jan Pleijster, landschapsarchitect, Lola landscape architects
• Jannemarie de Jonge Phd, onderzoeker, Wing Wageningen
• Jeroen de Willigen, stedenbouwkundige, directeur, De Zwarte Hond
• Jet Bicker Caarten, gebiedsontwikkelaar Stadgenoot
• Luc Vrolijks, stedenbouwkundige, Urban Progress Studio
• Maarten Lenis, planoloog, DHV
• Miguel Loos, architect en partner, LOOS ARCHITECTS
• Richard Koek, landschapsarchitect en directeur, Rijnboutt
• Rogier Noyen, directeur strategie Stadgenoot
• Tineke Lupi, onderzoeker, Nicis Institute
• Tjerk Ruimschotel, stedenbouwkundige, supervisor, Gemeente Groningen, voorzitter BNSP
• Tsaijer Cheng, architect, onderzoeker, Urban Unlimited
• Willem van der Grinten, Enno Zuidema Stedebouw

Aan het openingsgesprek namen deel:

• 180 bevlogen planologen uit Vlaanderen en Nederland
• Prof. dr. Luuk Boelens – Prof.Dr.Ir. L. (Luuk) Boelens MSc. geboren 20 december 1957 in Den Haag Afgestudeerd aan de TU Delft Stedebouwkunde. Doctoraal behaald in de socio-genesis van stedebouw, planologie en filosofie met de thesis ‘stedebouw en planologie – een onvoltooid project, naar een communicatief handelen in stedebouw en ontwerp’. Bijzonder hoogleraar planologie aan de Universiteit van Utrecht, leerstoel ingesteld door VROM met betrekking tot mobiliteit en ruimtelijke ordening.
• Prof. dr. Oswald Devisch – Oswald Devisch is burgerlijk ingenieur architect en stedenbouwkundige. Hij studeerde aan de KU Leuven en de Bartlett School of Architecture (London). Hij behaalde een doctoraat aan de TU Eindhoven rond ruimtelijke simulatiemodellen. Sinds 2006 is hij docent/onderzoeker aan de Provinciale Hogeschool Limburg waar hij slalomt tussen thema’s als coproductie, nieuwe media, particuliere stedenbouw, urban games, …
• Erik Groenenboom en Edo van der Kuur van Funup – FunUp is een bedrijf van Erik Groenenboom en Edo van der Kuur. Edo en Erik hebben ervaring met ondernemen, netwerken, project- en programmamanagement en organiseren. Funup zet in op bottom-up gebiedsontwikkeling. In leegstaande panden, op braakliggende terreinen en stilgevallen bouwprojecten brengt Funup nieuwe energie door lokaal initiatief aan te jagen. Zo ontstaat een nieuwe ontwikkeling op de plek die aansluit bij de omgeving en bij de toekomst.

bron: Plandag, foto: Erasmushogeschool Brussel