Over het congres: (zie ook deze website)

Utrecht heeft prachtige, gevarieerde landschappen. Het behoud en de verdere ontwikkeling hiervan, worden steeds meer de gezamenlijke verantwoordelijkheid van regionale en lokale overheden en partijen als boeren en natuur- en milieuorganisaties. Daarom hebben wij de Kwaliteitsgids Utrechtse Landschappen opgesteld. Deze gids is bedoeld als instrument waarmee we samen de kernkwaliteiten van onze landschappen kunnen versterken. U vindt er per landschap alle informatie die nodig is bij het maken van beleid of het uitvoeren van een project én inspiratie voor toekomstige ontwikkelingen.

U bent op 3 november van harte welkom op het congres Kwaliteitsgids Utrechtse Landschappen. U krijgt hier onder andere toelichting op de totstandkoming van de gids, en leert wat de gids voor uw werk kan betekenen. Het congres is bedoeld voor bestuurders en andere professionals die werkzaam zijn op het gebied van landschap, zoals planologen, landschapsontwerpers, adviseurs, projectleiders, beleidsmedewerkers, boeren en afdelingshoofden.

foto’s: Polis, UrbanismWeek

Inrichting

Veel congressen en bijeenkomsten worden georganiseerd in zalen die oorspronkelijk ontworpen zijn als theater of bioscoop. Het grote voordeel van deze ruimtes is dat er een gebouw om heen zit met allerlei faciliteiten die goed van pas kunnen komen. Ontvangstruimtes, toiletten, pauzezalen en café of restaurant. Dit soort publieke gebouwen staan vaak goed bereikbare plekken in een stad staan en kunnen door hun uitstraling karakter geven aan een bijeenkomst.

Hoe specifieker een zaal is ingericht, hoe minder verschillende bijeenkomsten er mogelijk zijn in deze zaal. Een klassiek theater met veel rood fluweel, prachtige balkons en een hoog podium kan goed een toneelstuk huisvesten. Het publiek koopt een kaartje, betaalt om dicht bij de voorstelling te zitten en kijkt en luistert in stilte en vaak in het donker.

Wanneer er een congres plaatsvindt in dit theater zullen de congresgangers ook in een luister houding terecht komen. De comfortabele stoelen zitten vast aan het gebouw en alle aandacht en energie is op het podium gericht. De mensen achter je zie je niet en die voor je slechts op het achterhoofd. Dat is niet zo’n goede uitgangspositie voor een zaalbreed gesprek.

Welke ruimte werkt?

Wanneer je een congres of bijeenkomst organiseert, is het goed om naast alle faciliteiten die je nodig hebt, eens goed na te denken wat voor type gesprek(ken) je wilt organiseren. Als je programma hoofdzakelijk bestaat uit inspirerende voordrachten en wil je graag veel mensen ontvangen, dan kan een traditionele theater- of collegezaal van pas komen. Als je ambitie is om je gasten ook veel met elkaar in gesprek te laten gaan, probeer dan eens te experimenteren met alternatieve ruimtelijke opstellingen.

Hoe gaat een dagvoorzitter of gespreksleider een levendig gesprek voor elkaar krijgen als mensen in lange rijen naar één kant kijken? Stel dat je ambitie is om na een inspirerende spreker de mensen in de zaal te betrekken bij het onderwerp, zou het dan niet prettig zijn als deze spreker tussen de mensen zit of staat en iedereen daarom heen? Welke gemiddelde zaal heeft een opstelling die dit ronde gesprek mogelijk maakt?

De podiumwet

Sommige congreslocaties of theaters zijn wel flexibel genoeg om een ruimtelijke setting te maken die past bij het karakter van de bijeenkomst, congres of gesprek. Denk daarbij aan de zogenaamde vlakkevloertheaters waar vaak met losse stoelen of podiumdelen vele opstellingen gemaakt kunnen worden. En vergeet dan ook even wat je al kent. Zelfs in de meest open en vrij indeelbare ruimtes worden traditionele theateropstelling nagemaakt. Niet omdat het zo moet maar vaak omdat organisatoren te weinig ruimte voelen of krijgen om te experimenteren. Of omdat er niet bewust over een opstelling wordt nagedacht en we vervallen in wat we van alle voorgaande congressen kennen.

De podiumwet (noem ik het maar even) luidt als volgt: Hoe verder mensen van een podium afzitten, hoe hoger het podium wordt. Daarom is het zaak om de zichtlijnen zo kort mogelijk te maken. Bedenk eens hoe veel lengte touw je nodig hebt om alle stoelen bij je opstelling individueel met een podium of centrale spreekplek te verbinden.

Probeer deze totale lengte zo kort mogelijk te houden, daarmee verhoog je de betrokkenheid van mensen. Al schuivend met de stoelen kom je er dan achter dat de traditionele bioscoop- of theateropstelling het meeste touw nodig heeft. Wanneer je de stoelen in cirkels of halve cirkels opstelt, heb je het miste touw nodig.

Projectenparade: De identiteit van een plek, mooi en nuttig

Op 19 april 2011 vond een projectenparade over de identiteit van de plek plaats in de Muzerije in ’s-Hertogenbosch. Bart Cosijn (Urban Dialogue) opende de bijeenkomst, waarin de expertise en ervaringen van de projectleiders centraal stonden.

Allereerst vertelde gastheer Huibert Crijns (Gemeente ‘s-Hertogenbosch) over het ontwikkelingsplan vestingwerken van de stad. Hij lichtte de aanleiding en de aanpak toe en ging in op de doelstellingen van het ontwikkelingsplan: technisch behoud en restauratie, het zichtbaar maken van de geschiedenis, een impuls geven aan cultuurtoerisme, eigentijdse toevoegingen van hoge architectonische kwaliteit en restauratie als drager voor stedelijke vernieuwing.

Vervolgens verdeelde de groep zich over drie presentaties over plekken in het land waar het zichtbaar maken van de identiteit een toegevoegde waarde heeft.

De postzegelparken in Amsterdam vormen een mooi voorbeeld van de aanpak voor andere professionals die met architectuur, ontwerp en communicatie en samenwerking bezig zijn. In deze copresentatie lag de nadruk vooral op de samenwerking tussen de Stichting Postzegelparken (uitleg door Marita Tolman (Publicarea)), de gemeente Amsterdam Stadsdeel Oost (Danielle van Kesteren), Buro voor stedelijke landschaparchitectuur (Miek/Buro Witsenburg) en de bewoner(s) (Irene Janze). Deze vier groepen zorgen voor verschillende perspectieven voor het plan en de aanpak van de Postzegelparken. Bewoners blijken de Stichting toegankelijker te vinden dan formele instanties. De Stichting Postzegelparken fungeert als een intermediair.

In een andere zaal deelde Projectleider Wim van de Griendt van “Signatuur voor het Vechtdal” zijn ervaringen over innovatieve vormen van samenwerking met het netwerk van Mooi Nederland. Opvallend was de betrokkenheid van de bewoners bij het ontwerp en de verhalen van de mensen die opgeschreven zijn en als inspiratie dienden voor het ontwerp. In de discussie ging het voornamelijk over financiering en de betrokkenheid van de mensen. Wanneer betrek je mensen in het proces en hoe houd je de betrokkenheid vast?

Eva Petra Simon, initiatiefnemer van Plan Hellenbeek en eigenaresse van de toekomstige ‘Bed & Breakfast’ in het plan , vertelde dat een goed idee, enthousiasme en een betrokken en gedreven investeerder (Boerderij & Landschap B.V.) nodig zijn om een goed initiatief tot uitvoering te kunnen brengen. Dit plan eindigde bij de selectie van de Innovatieregeling Mooi Nederland bovenaan de lijst van de Adviescommissie Mooi Nederland omdat dit project een concept bevat dat op grotere schaal navolgbaar is.

Na de presentaties nam Ivo Scheffers (Gemeente ‘s-Hertogenbosch) de deelnemers mee op een prachtige wandeling langs de stadswalzone waar hij het verhaal Huibert Crijns “tot leven bracht”.

Na terugkomst in de Muzerije nam Bart Cosijn (Urban Dialogue) het voortouw in de nabeschouwing. Om van een goed idee naar een succesvolle uitvoering te komen worden als belangrijkste tips genoemd:

• visie voor het idee is van groot belang;
• zoek goede partners voor het idee en breng de doelstellingen bij elkaar;
• veranker het plan in verschillende “circuits”;
• maak gebruik van bestaande sociale structuren;
• zoek naar meerdere mogelijke financieringsmodellen.

Uit de projecten is te leren dat het zichtbaar maken en versterken van de identiteit van een plek als een vliegwiel werkt. De verbondenheid van mensen met die plek zorgt voor een grotere ruimtelijke en sociale ontwikkeling van die plek en de omgeving.

De twee centrale vragen van deze reeks zijn: 1) Wat is, kan of zou de strategische rol van ontwerpers (kunnen zijn) in tijden van verandering? 2) Op welke wijze kan je de strategische kracht van een ontwerp beoordelen? Alle bijeenkomsten beginnen om 19:30. In principe is dit een besloten reeks, onderdeel van het tweede jaar van het curriculum, toch zijn er een beperkt aantal plaatsen voor gasten. Stuur ons een berichtje als je graag aanwezig wilt zijn bij een van de lezingen plus aansluitend debat.

Germaine Sanders: “Van dit beeld waarin je de wereldwijde communicatie via facebook ziet, krijg ik tranen in m’n ogen, het laat zien hoe verbonden we zijn met elkaar.”

Programma 2011

29 maart 2011: Introductie door Bart Cosijn. Interactieve sessie met debat- en argumentatie oefeningen.

05 april 2011: Lezing door Sjoerd Feenstra, stedenbouwkundige en partner bij Urhahn Urban Design

12 april 2011: Lezing door Marten de Jong, architect en partner bij Emma Architecten

19 april 2011: Lezing door Hans Venhuizen, cultureel planoloog en directeur van Bureau Venhuizen

26 april 2011: Lezing door Vincent Kuypers, urbaan ecoloog bij Alterra WUR

03 mei 2011: Lezing door Germaine Sanders, business developer bij DURA Vermeer

10 mei 2011: Lezing door Gerard Comello, development manager bij Lingotto

We organiseren deze reeks voor de derde keer. Eerder sprekers ware onder andere:

• David Mulder &Max Cohen de Lara, architecten, XML
• Eric-Jan Pleijster, landschapsarchitect, Lola landscape architects
• Jannemarie de Jonge Phd, onderzoeker, Wing Wageningen
• Jeroen de Willigen, stedenbouwkundige, directeur, De Zwarte Hond
• Jet Bicker Caarten, gebiedsontwikkelaar Stadgenoot
• Luc Vrolijks, stedenbouwkundige, Urban Progress Studio
• Maarten Lenis, planoloog, DHV
• Miguel Loos, architect en partner, LOOS ARCHITECTS
• Richard Koek, landschapsarchitect en directeur, Rijnboutt
• Rogier Noyen, directeur strategie Stadgenoot
• Tineke Lupi, onderzoeker, Nicis Institute
• Tjerk Ruimschotel, stedenbouwkundige, supervisor, Gemeente Groningen, voorzitter BNSP
• Tsaijer Cheng, architect, onderzoeker, Urban Unlimited
• Willem van der Grinten, Enno Zuidema Stedebouw

Aan het openingsgesprek namen deel:

• 180 bevlogen planologen uit Vlaanderen en Nederland
• Prof. dr. Luuk Boelens – Prof.Dr.Ir. L. (Luuk) Boelens MSc. geboren 20 december 1957 in Den Haag Afgestudeerd aan de TU Delft Stedebouwkunde. Doctoraal behaald in de socio-genesis van stedebouw, planologie en filosofie met de thesis ‘stedebouw en planologie – een onvoltooid project, naar een communicatief handelen in stedebouw en ontwerp’. Bijzonder hoogleraar planologie aan de Universiteit van Utrecht, leerstoel ingesteld door VROM met betrekking tot mobiliteit en ruimtelijke ordening.
• Prof. dr. Oswald Devisch – Oswald Devisch is burgerlijk ingenieur architect en stedenbouwkundige. Hij studeerde aan de KU Leuven en de Bartlett School of Architecture (London). Hij behaalde een doctoraat aan de TU Eindhoven rond ruimtelijke simulatiemodellen. Sinds 2006 is hij docent/onderzoeker aan de Provinciale Hogeschool Limburg waar hij slalomt tussen thema’s als coproductie, nieuwe media, particuliere stedenbouw, urban games, …
• Erik Groenenboom en Edo van der Kuur van Funup – FunUp is een bedrijf van Erik Groenenboom en Edo van der Kuur. Edo en Erik hebben ervaring met ondernemen, netwerken, project- en programmamanagement en organiseren. Funup zet in op bottom-up gebiedsontwikkeling. In leegstaande panden, op braakliggende terreinen en stilgevallen bouwprojecten brengt Funup nieuwe energie door lokaal initiatief aan te jagen. Zo ontstaat een nieuwe ontwikkeling op de plek die aansluit bij de omgeving en bij de toekomst.

bron: Plandag, foto: Erasmushogeschool Brussel

Leo van Loon van Creative Factory aan het woord tijdens de bijeenkomst Bricks, Bytes, Behaviour van Design Platform Rotterdam, foto gemaakt door Oscar Langerak.

Spreker podium geven of vraag meegeven

Als u een bijeenkomst, debat of congres organiseert komt vaak de vraag naar boven: wie gaan we uitnodigen om een verhaal te vertellen? Wordt het de directeur van uw organisatie of die inspirerende ondernemer uit uw vakgebied? Een goed verhaal begint bij de vraag die u deze persoon stelt. Maak daarbij een helder onderscheid tussen iemand een podium geven, ‘het maakt niet uit wat ie vertelt als het maar inspireert’ of iemand op een actuele vraag te laten reageren. Als deze vraag ook echt uit uw doelgroep komt en niet alleen bedacht is in het voorbereidend comité, heeft uw spreker ook meer aanleidingen om in gesprek te gaan met uw doelgroep. Als u dan deze spreker vervolgens gaat bellen, vraag dan eens of deze bereid is te spreken zonder digitale plaatjes op een scherm te laten zien.

Zoek mensen met passie i.p.v. met spreekervaring

De beste sprekers inspireren door een combinatie van persoonlijkheid en een goed verhaal, met de toehoorders als onderwerp. Maar als u niet eerst naar een sprekersbureau wilt bellen en voldoende interessante mensen in uw netwerk heeft, dan kunnen een paar slimme acties misschien helpen. Durf vooral mensen uit te nodigen die niet zo veel spreekervaring hebben maar wel veel passie voor hun specialisatie, onderzoek of vakgebied. Door mensen kort te laten spreken zullen ze zich meer op de hoofdlijnen concentreren. Bij de populaire TED conferenties krijgen sprekers nooit meer dan 10 tot 15 minuten voor hun verhaal. Daarnaast kan je sprekers helpen door ze uit te dagen direct contact met de toehoorders te laten maken. Daarvoor kunt u de gespreksleider vragen eerst het publiek een paar vragen te laten stellen voordat de spreker het woord krijgt. Wat ook effectief kan zijn is de beamer gewoon thuis te laten of te ‘vergeten’.

Powerpoint is geen spiekbriefje

Het grote probleem van powerpoint is dat te veel gebruik wordt als een gereedschap om verhalen bijna letterlijk uit te schrijven. Vervolgens denken sprekers dat ze alles wat ze hebben opgeschreven ook moeten voordragen of, erger, voorlezen. Terwijl in een inspirerend verhaal juist de bijzaken van de hoofdzaken worden gescheiden door middel van een natuurlijk opbouw. Laat daarom sprekers hun presentatie niet als een spiekbriefje gebruiken, dat tussen hen en de toehoorders in komt te staan. Soms letterlijk wanneer uw spreker met zijn of haar rug naar de zaal de bullets voorleest. Een goed verhaal komt altijd tot stand in interactie tussen mensen en daarom per definitie ergens halverwege een zaal of ruimte. Nooit achter een spreker of via een witte wand.

Zie ook ons boekje ’5×5′ (Vijf Vragen aan u, Vijf Eigenschappen, Vijf Diensten, Vijf Recente projecten, Vijf Tips & tricks), zie ‘Over Urban Dialogue‘ voor meer info

Eigen Baas wordt uitgegeven door FNV Zelfstandigen, een autonome vereniging van en voor zelfstandigen zonder personeel met als doelstelling om de belangen van leden te behartigen. Het interview is geschreven door Ria Harmelink en Mark Kuipers maakte de foto’s.

Een scan van het interview kunt u hier downloaden.

Aan tafel: Peter van der Gugten (alg. directeur Proper-Stok ), Karin Schrederhof (directeur Woonbron Delft), Anjelica Cicilia (directeur by AMB), Philip Smits (directeur Blauwhoed), Koen Westhoff (OBR Rotterdam) en Jan Fokkema (directeur NEPROM)

Over de bijeenkomst

“Onze zoektocht heeft het afgelopen jaar geleid tot het benoemen en uitwerken van meerdere zoekrichtingen en we hebben een eerste werkboek met mogelijke inspiratie gemaakt. Nu is het moment om samen met de partijen waarmee we in de praktijk werken die richtingen aan te scherpen en te bezien of we ons de juiste vragen stellen. Op 1 maart 2011 organiseren we een werkbijeenkomst met onze directe partners: een energie gevende en inspirerende bijeenkomst. Elk lid van het Watertorenberaad heeft een aantal persoonlijke relaties voorgedragen en deze zijn onze (gemeenschappelijke) gast.

De ambitie van het Watertorenberaad is om een aantal zoekrichtingen te ontwikkelen en deze te koppelen aan praktijkervaringen. Met deze combinatie van denken en doen willen de deelnemers proberen richting te geven aan de dynamiek en complexiteit van de gebiedsontwikkeling. De deelnemers aan het Watertorenberaad zijn bereid steeds weer nieuwe vragen te stellen, hun vakmanschap en zichzelf opnieuw uit te vinden, kennis te combineren, van elkaar te leren en het geleerde te delen.”

bron: Watertorenberaad